سندرم درس (DRESS) چیست؟ علائم، علل، تشخیص و روشهای درمان این واکنش حساسیت شدید دارویی, سندرم درس یا DRESS یک واکنش حساسیت شدید و تأخیری به دارو است که میتواند پوست، خون و اندامهای داخلی را درگیر کند. این بیماری که مخفف عبارت عکسالعمل دارویی با ائوزینوفیلی و علائم سیستمیک است، اگرچه نادر است اما نرخ مرگومیر قابلتوجهی دارد و تشخیص و درمان سریع آن حیاتی میباشد.

اخیراً نام این سندرم با انتشار اخبار مربوط به بیماری ترانه علیدوستی، بازیگر معروف سینمای ایران، در میان عموم مردم شناختهشدهتر شد. سندرم درس (DRESS) چیست و چگونه رخ میدهد؟ سندرم درس نوعی واکنش حساسیت نوع ۴ (تأخیری) توسط لنفوسیتهای تی است که معمولاً بین ۲ تا ۶ هفته پس از شروع مصرف داروی عامل آغاز میشود.

ر ۱۰۰۰۰ نفر برآورد میشود. داروهای رایج عامل سندرم درس کداماند؟

طیف وسیعی از داروها میتوانند این سندرم را القا کنند، اما مهمترین گروهها عبارتند از ضدتشنجها (مانند کاربامازپین، فنیتوئین، لاموتریجین) آنتیبیوتیکها (بهویژه سلفونامیدها، مینوسیکلین، وانکومیسین) آلوپورینول (برای گوت) داروهای ضد ویروس و ضد افسردگی عوامل بیولوژیکی و برخی داروهای دیگر علاوه بر دارو، عوامل ژنتیکی (مانند هلاهای خاص)، ناتوانی کبد در متابولیسم دارو و فعالسازی مجدد ویروسهایی مثل اپشتین-بار (EBV) و هرپس انسانی ۶ در بروز بیماری نقش دارند.

علائم اصلی سندرم درس این سندرم با طیف وسیعی از علائم روبرو میشود که مهمترین آنها عبارتند از تب بالا (معمولاً بالای ۳۸ درجه سانتیگراد) بثورات پوستی گسترده، اریتم یا اکزانتما ائوزینوفیلی (افزایش چشمگیر ائوزینوفیلها در خون) تورم غدد لنفاوی در حداقل دو ناحیه بدن درگیری اندامهای داخلی (هپاتیت، نفرین، پومونیت، میوکاردیت) لنفوسیتوز آتیپیک در خون چگونه سندرم درس تشخیص داده میشود؟

تشخیص بر اساس معیارهای بالینی و آزمایشگاهی (مانند معیار ) انجام میشود.

یمهای کبد، کراتینین و…) حذف بیماریهای مشابه مانند عفونتهای ویروسی، لوپوس، یا واکنشهای دیگر پوستی روشهای درمان سندرم درس مهمترین و اولین قدم درمانی، قطع فوری و کامل داروی مشتبه است.

این کار به تنهایی میتواند پیشرفت بیماری را متوقف و علائم را بهبود بخشد. درمانهای حمایتی و دارویی شامل موارد زیر میشود کورتیکواستروئیدهای سیستمیک (پردنیزول یا متیلپردنیزول) که ستون فقرات درمان هستند؛ پالستراپی وریدی در موارد شدید و سپس داروی خوراکی با کاهش تدریجی (تیپرد) پیشنهادی است. مراقبتهای حمایتی هیدراتاسیون، کنترل تب، تغذیه مناسب، مراقبت از پوست و پیشگیری از عفونت ثانویه.

در موارد مقاوم یا شدید ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG)، سیکلوسپورین، یا پلاسمافرزیس. کورتیکواستروئیدهای موضعی برای تسکین آفات پوستی. بهبود، پیشگیری و عوارض طولانیمدت دوره بهبود میتواند طولانی (هفتهها تا ماهها) باشد و کاهش تدریجی کورتیکواستروئید برای پیشگیری از عود بیماری و عوارض خودایمنی ضروری است.

مهمترین عوارض درازمدت شامل بیماریهای تیروئیدی خودایمنی (هاشیموتو، گریو، تیروئیدیت بدون درد) ảm ức nă vĩ ễn của các cơ ư, ận, ổi عفونتهای انتهازی ناشی از ایمنوسوپرسیون (مانند هرپس، ذاتالریه) بیماران باید داروی عامل را به طور مداوم اجتناب کنند و در پرونده پزشکی خود ثبت نمایند تا از تجویز مجدد جلوگیری شود. مشورت با متخصص آلرژی و ایمونولوژی برای یافتن داروهای جایگزین امن ضروری است.

نکته پایانی سندرم درس یک اورژانس پزشکی است که تشخیص زودهنگام و قطع دارو میتواند جانبخش باشد. در صورت بروز تب، راش پوستی و علائم سیستمی پس از شروع داروی جدید، بلافاصله مراجعه به مرکز درمانی توصیه میشود. این مقاله جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین نظر پزشک متخصص نمیباشد.