کشف غول کیهانی تازه: دورترین و قدرتمندترین دایره رادیویی شگفت تاریخ مشاهده شد
در همکاری شگفت‌انگیزی میان منجمان حرفه‌ای و پژوهشگران داوطلب، قدرتمندترین و دورترین «دایره رادیویی شگفت» (ORC) که تا به امروز شناسایی شده، کشف گردید. این پدیده کیهانی که ساختاری بی‌نظیر و دوحلقه‌ای دارد، می‌تواند درک ما را از نحوه شکل‌گیری این سازه‌های مرموز و کهکشان‌های میزبان آن‌ها به طور بنیادین دگرگون سازد.
دایره‌های رادیویی شگفت: پنجره‌ای به تکامل کهکشان‌ها و سیاه‌چاله‌ها
به گزارش لایوساینس، آناندا هوتا، بنیان‌گذار پروژه نجوم RAD@home و از نویسندگان مقاله‌ای تازه که جزئیات این کشف را تشریح می‌کند، بیان می‌دارد: «دایره‌های رادیویی شگفت از شگفت‌انگیزترین و زیباترین ساختارهای کیهانی هستند که تاکنون رصد شده‌اند و به احتمال زیاد سرنخ‌های حیاتی از چگونگی تکامل هم‌زمان کهکشان‌ها و سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم در خود نهفته دارند.»
این اجرام برای نخستین بار در سال ۲۰۱۹ با بهره‌گیری از رادیوتلسکوپ آرایه کیلومتر مربعی استرالیا (ASKAP) شناسایی شدند. دایره‌های رادیویی شگفت در واقع حلقه‌های عظیم و کم‌نور از پلاسما هستند که به نظر می‌رسد برخی کهکشان‌ها را احاطه کرده و امواج رادیویی منتشر می‌کنند. تا کنون تنها حدود ۱۲ مورد از این غول‌های کیهانی — که ابعاد آن‌ها ۱۰ تا ۲۰ برابر کهکشان راه شیری است — ثبت شده‌اند.
🔗 بیشتر بخوانید: نحوه تهیه کوکو شیرین خانگی، مجلسی با سیب زمینی به روش قزوینی
ویژگی‌های منحصر به فرد راد جی ۱۳۱۳۴۶.۹+۵۰۰۳۲۰
دایره رادیویی تازه کشف‌شده با نام‌کد RAD J131346.۹+۵۰۰۳۲۰ به دو دلیل برجسته است. نخست، این جرم از دو حلقه درهم‌تنیده، مشابه یک دیاگرام ون، تشکیل شده که این دومین بار است چنین ساختاری مشاهده می‌شود. دوم، این نمونه دورترین و پرانرژی‌ترین عضو شناخته‌شده در رده خود محسوب می‌شود.
نقش حیاتی دانشمندان داوطلب و تایید با لوفار
رصد اولیه حلقه‌ها توسط داوطلبان پروژه همکاری بین‌المللی نجوم RAD@home انجام گرفت و در ادامه، تیمی از اخترشناسان حرفه‌ای با استفاده از آرایه تلسکوپی LOFAR (شبکه‌ای از رادیوتلسکوپ‌ها در اروپا) وجود این پدیده را تأیید کردند.
پراتیک داباده، اخترشناس مرکز ملی پژوهش‌های هسته‌ای لهستان و از نویسندگان مقاله، با تأکید بر اهمیت این همکاری می‌گوید: «کشف چنین ساختاری توسط دانشمندان داوطلب، نشان‌دهنده اهمیت تداوم توانایی تشخیص الگوهای انسانی است، حتی در عصر یادگیری ماشین.»
🔗 بیشتر بخوانید: نحوه تهیه نان فطیر مغزدار خانگی (ایشلی فطیر) نرم و خوشمزه_سلوادور
فرضیه جدید: ابر‌بادهای کهکشانی به جای امواج شوک سیاه‌چاله
تئوری‌های پیشین شکل‌گیری دایره‌های رادیویی شگفت را به امواج شوک ناشی از برخورد سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم منتسب می‌کردند. اما ساختار دوحلقه‌ای این جرم تازه که حول یک فواره گازی قرار گرفته، فرضیه‌ای نوین را مطرح می‌سازد. پژوهشگران معتقدند این دایره‌ها احتمالاً تحت تأثیر «ابر‌بادهایی» شکل گرفته‌اند که از کهکشان‌های مارپیچی میزبان به بیرون جریان دارند. در صورت صحت این فرضیه، درک ما از سایر دایره‌های رادیویی شگفت نیز متحول خواهد شد، هرچند برای پذیرش قطعی آن نیازمند تحقیقات بیشتر هستیم.
کشف‌های جانبی و چشم‌اندازهای آینده
علاوه بر این کشف بزرگ، همکاری منجر به شناسایی دو جرم دیگر نیز گردید: یک کهکشان عظیم با قطر سه میلیون سال نوری که توسط یک حلقه رادیویی احاطه شده، و کهکشانی دیگر که حلقه‌ای حول یکی از فواره‌های قدرتمندش دارد. پیش‌بینی می‌شود رصدخانه‌های آتی نظیر ورا سی. روبین در آینده جزئیات بیشتری از این سازه‌های مرموز کیهانی را آشکار سازند.
جزئیات کامل این کشف در مجله Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است.
🔗 بیشتر بخوانید: بنیان‌گذار ترون از فضا برگشت؛ «زمین زیاد کوچک است»_سلوادور
