سازمان جهانی بهداشت (WHO) می‌گوید ما بیشتر از حد سدیم می‌خوریم. این مطلب با دستورالعمل‌های جدیدی در رابطه منفعت گیری از جانشین‌های نمک کم‌سدیم انتشار شده است.

بر پایه دستورالعمل تازه سازمان جهانی بهداشت که در ژانویه ۲۰۲۵ اظهار شد، سالانه ۱٫۹ میلیون نفر به علت مصرف بالای سدیم جان خود را از دست خواهند داد. با این که کمپین‌های خبر‌رسانی و عمل های دیگر در کشورهای عضو سازمان جهانی بهداشت انجام شده، در سال ۲۰۱۹ تخمین زده شد که میانگین مصرف جهانی سدیم در روز ۴٫۳ گرم بوده؛ یعنی بیشتر از دو برابر مقدار پیشنهاد‌شده سازمان جهانی بهداشت که دو گرم در روز است.

سدیم یک ماده معدنی الزامی محسوب می‌بشود؛ اما مقدار زیاد آن برای بدن زیان اور است. با اهمیت ترین نگرانی درمورد‌ی رژیم غذایی با سدیم زیاد، بیماری‌های قلبی و سختی خون بالا است. مطابق اطلاعات «منبع تغذیه» از دانشکده‌ی بهداشت عمومی هاروارد، سدیم اضافی در خون علتفشار به کلیه‌ها می‌بشود. بدن برای رقیق‌کردن سدیم، آب بیشتری نگه می‌دارد که این نوشته حجم خون را بالا می‌برد و در نتیجه سختی خون افزایش اشکار می‌کند. درنتیجه قلب باید سخت‌تر کار کند تا خون را پمپاژ کند. با گذشت زمان، این حالت امکان پذیر به رگ‌های خونی صدمه بزند و در نهایت به سکته‌ی قلبی، سکته‌ی مغزی و نارسایی قلبی منجر بشود.

علاوه‌بر‌این، در صورت مصرف زیاد سدیم، خطر بیماری مزمن کلیه، پوکی استخوان (به علت دفع کلسیم از طریق ادرار) و حتی سرطان معده (به علت مصرف غذاهای زیاد شور همانند گوشت‌های نمک‌سود) نیز وجود دارد. مشکل اینجاست که سدیم فقط در نمکی که در غذا می‌ریزیم حاضر نیست؛ تعداد بسیاری از مواد غذایی رایج هم مقدار بسیاری سدیم دارند و همین علتمی‌بشود بدون این که فهمید شویم، سدیم بسیاری مصرف کنیم.

ایده‌ی محدود کردن مصرف نمک احتمالا فکر غذاهای بی‌طعم و بی‌مزه را به یاد آورد. یقیناً از لحاظ تاریخی، تحول ‌ذائقه در این عرصه برای مردم دشوار بوده است.

شیاویو لوناشو، از دانشگاه نیوساوث ولز سیدنی و بروس نیل، از مؤسسه سلامت جهانی جورج در مقاله‌ای در کانورسیشن توضیح داده‌اند: «مشکل این است که خوردن نمک کمتر به معنی پذیرفتن طعم کمتر نمک و این چنین نیازمند تغییراتی در روشهای تهیه‌ی غذا است. این نوشته برای افرادی که در خانه غذا درست می‌کنند و همین‌طور برای صنایع غذایی، کار سختی بوده است.»

پتاسیم یکی‌دیگر از مواد معدنی است که همه‌ی ما به آن نیاز داریم، اما تفاوت پتاسیم با سدیم این است که زیاد تر مردم به اندازه‌ی کافی پتاسیم مصرف نمی‌کنند. به این علت، جانشین‌کردن نمک غنی‌شده با پتاسیم امکان پذیر به سود ما باشد.

یقیناً، برای برخی افراد (برای مثالً افرادی که مشکلات کلیوی دارند)، مصرف زیاد پتاسیم می‌تواند خطرناک باشد و علت «هایپرکالمی» (افزایش بیشتر از حد پتاسیم در خون) بشود. این حالت هم مشکلات اختصاصی به خود را دارد. هر فردی که بیماری‌های کلیوی و مشکلات مربوط به کلیه دارد باید قبل از افزودن پتاسیم زیاد تر به رژیم غذایی خود، با پزشک سخن بگویید کند.

سازمان جهانی بهداشت چند راهکار سودمند دارد که افراد می‌توانند از آن‌ها منفعت گیری کنند. این سازمان این چنین پیشرفت افت سدیم را در سطح ملی در سراسر کشورهای عضو، نظارت خواهد کرد. این استراتژی ها عبارت‌اند از:

• تا حد امکان از مصرف غذاهای فوق فرآوری‌شده خودداری کنید.
• نمکدان را از سر سفره بردارید.
• زمان پخت‌و‌پز از نمک کمتر و به جای آن از سبزیجات معطر و ادویه منفعت گیری کنید.
• به سراغ نمک پتاسیمی یا کم‌سدیم بروید.
• محصولاتی را انتخاب کنید که دارای برچسب کم سدیم می باشند.

در نهایت، دقت به مقدار سدیم مصرفی، قدمی مهم برای داشتن قلب سالم و بدن قوی است. جانشین‌کردن نمک معمولی با انواع کم‌سدیم یا پتاسیمی، به همراه منفعت گیری از نمک یددار، می‌تواند تغذیه‌ی روزانه‌ی ما را متعادل‌تر کند.